หลักส่วนได้เสียในเหตุประกันภัย

หลักส่วนได้เสียในเหตุประกันภัย (Principle of Insurable Interest) กำหนดว่าผู้เอาประกันภัยต้องมีความสัมพันธ์กับสิ่งที่เอาประกันภัย ในลักษณะที่หากเกิดภัยขึ้นกับสิ่งนั้นแล้วตนเองจะเดือดร้อนเสียหาย

ความสัมพันธ์นี้ไม่จำกัดเฉพาะความเป็นเจ้าของ ผู้ครอบครอง ผู้เช่า เจ้าหนี้จำนอง หรือผู้ที่มีสิทธิตามกฎหมายเหนือทรัพย์นั้น ล้วนมีส่วนได้เสียได้ทั้งสิ้น สิ่งที่ต้องมีคือความเสียหายที่จะตกแก่ตนเอง ไม่ใช่กรรมสิทธิ์

เหตุผลของหลักนี้อยู่ที่การแยกการประกันภัยออกจากการพนัน หากผู้ใดก็ตามเอาประกันภัยทรัพย์สินของผู้อื่นได้ สัญญาประกันภัยจะกลายเป็นการเสี่ยงโชคบนความเสียหายของคนอื่น และยิ่งไปกว่านั้นคือสร้างแรงจูงใจให้เกิดความเสียหายขึ้น ซึ่งเป็นสิ่งที่ระบบประกันภัยทั้งระบบต้องหลีกเลี่ยง

ผลเมื่อไม่มีส่วนได้เสีย คือสัญญาไม่ผูกพันคู่สัญญา การจ่ายเบี้ยประกันภัยไม่ได้ทำให้เกิดส่วนได้เสียขึ้นมา และความยินยอมของเจ้าของทรัพย์ก็ไม่ได้ทำให้ผู้ขอเอาประกันภัยมีส่วนได้เสียเช่นกัน

ในข้อสอบ โจทย์มักผูกเป็นสถานการณ์ที่ผู้ขอเอาประกันภัยไม่ได้เกี่ยวข้องกับทรัพย์นั้นเลย แล้วเสนอตัวเลือกที่ฟังดูสมเหตุสมผล เช่น ยินยอมจ่ายเบี้ยเต็มจำนวน หรือเจ้าของอนุญาตแล้ว ทั้งสองข้อไม่ใช่คำตอบ เพราะไม่มีข้อใดสร้างส่วนได้เสีย